Ekologiczna, zapewniająca równość i niedyskryminację działalność przedsiębiorstw to cel, który musi być realizowany przy okazji każdego projektu dofinansowanego z funduszy unijnych. Polityki horyzontalne UE to 3 zbiory zasad, których spełnienie zaplanowanie i praktyczne zastosowanie zawsze jest jednym z warunków uzyskania dofinansowania. Tym razem zajmiemy się polityką równości.
Czym jest polityka równości w projektach dotacyjnych?
Zgodność projektu z zasadą równości kobiet i mężczyzn to jedna z trzech polityk horyzontalnych UE. Projekt podlega ocenie co do zgodności z tą zasadą w każdym przypadku (niezależnie od branży, typu projektu, wielkości przedsiębiorstwa). Oceniane będzie, czy projekt spełnia wymagania wynikające z zasad horyzontalnych równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz równości kobiet i mężczyzn zgodnie z następującymi przepisami:
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2021/1060 (art. 9 ust. 1-3),
- Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (art. 1, 3-4, 6-8, 10, 15, 20-23, 25-26, 30-31),
- Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (art. 2-7, 9).
Aby zgodność taka miała miejsce, spełnione muszą być następujące warunki:
- Z wniosku wynika, że projekt ma pozytywny wpływ na zasadę równości szans i niedyskryminacji ze względu na na:
- a) płeć,
- b) rasę lub pochodzenie etniczne,
- c) religię lub światopogląd,
- d) niepełnosprawność,
- e) wiek,
- f) orientację seksualną.
- Z wniosku wynika, że projekt jest zgodny z zasadą równości kobiet i mężczyzn (czyli poprawia realizację tej zasady) lub jest neutralny względem (czyli przynajmniej nie szkodzi realizacji tej zasady, nie obniża standardów) tej zasady w uzasadnionych i opisanych we wniosku przypadkach w rozumieniu „Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027”,
- Wnioskodawca wykazał we wniosku, że wszystkie produkty projektu będą dostępne dla osób z niepełnosprawnościami zgodnie ze standardami dostępności adekwatnymi do zakresu realizowanego projektu (w tym z koncepcją uniwersalnego projektowania), stanowiącymi załącznik do „Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027” lub w uzasadnionych i opisanych we wniosku przypadkach wykazał neutralność produktu/usługi projektu w rozumieniu tych „Wytycznych”, w tym niemożności spełnienia wszystkich standardów dostępności.
Zasada równości kobiet i mężczyzn oznacza wdrożenie działań mających na celu osiągnięcie stanu, w którym kobietom i mężczyznom przypisywane są:
- równe prawa,
- równe obowiązki,
- taka sama wartość społeczna,
- równy dostęp do korzystania z zasobów (np. środki finansowe, szanse rozwoju).
Zasada ta ma gwarantować możliwość wyboru drogi życiowej bez ograniczeń wynikających ze stereotypów płci. Realizacja zasady równości kobiet i mężczyzn ma zapewnić w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do wynagradzania za pracę, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania równorzędnych stanowisk i pełnienia funkcji. Aby wykazać, że projekt realnie zapewni równość kobiet i mężczyzn należy dokonać analizy projektu pod tym kątem.
Przeprowadzając analizę projektu należy udzielić odpowiedzi na następujące pytania kontrolne:
- Czy posiadam regulacje określające wymagania dotyczące działań:
- a) związanych z równością kobiet i mężczyzn,
- b) antymobbingowych,
- c) zapobiegających molestowaniu seksualnemu,
- d) innych przeciwdziałających ich stosowaniu?
Przykłady takich regulacji to: regulaminy, instrukcje, inne wewnętrzne dokumenty
- Czy zapewniam pracownikom możliwość uczestnictwa np. w szkoleniach lub innych wydarzeniach na równych zasadach?
- Czy zapewniam inne rozwiązania zapewniające równość kobiet i mężczyzn np.:
- a) elastyczne godziny pracy,
- b) urlopy opiekuńcze umożliwiające zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia osobie zależnej, itp.?
- Czy w projekcie stosuję równość kobiet i mężczyzn np. w procesie:
- a) rekrutacji,
- b) zatrudnienia,
- c) warunków pracy,
- d) wynagrodzenia,
- e) awansów,
- f) oceny pracowników.
Warto zwrócić uwagę (w kontekście wspomnianej analizy i planowania wdrożenia jej wyników w projekcie), że przez zgodność z zasadą równość kobiet i mężczyzn należy rozumieć:
Wyrównywania, czyli zaplanowanie takich działań w projekcie, które wpłyną na wyrównywanie szans danej płci będącej w gorszym położeniu (o ile takie nierówności zostały zdiagnozowane w projekcie).
Prewencji, to znaczy stworzenia takich mechanizmów, aby na żadnym etapie wdrażania projektu nie dochodziło do dyskryminacji i wykluczenia ze względu na płeć.
Jak wykazać spełnienie zasad równości w projekcie dotacyjnym?
Po przeprowadzeniu analizy należy wskazać, dlaczego projekt będzie zgodny z zasadą równości kobiet i mężczyzn. Trzeba też określić, w jaki sposób projekt (w odniesieniu do tej zasady) zapewni zgodność z prawami i wolnościami określonymi we wspomnianych na początku regulacjach Karty Praw Podstawowych. Jeżeli któryś ze wskazanych artykułów Karty Praw Podstawowych nie będzie miał zastosowania w projekcie, nie należy go ingorować czy pomijać. Należy go wskazać i uzasadnić, dlaczego nie ma on zastosowania. Konieczne jest także wskazanie (i uzasadnienie) konkretnych planowanych działań, które mają być realizowane w ramach projektu, potwierdzających zgodność projektu z realizacją zasady.
Neutralność projektu jest dopuszczalna w stosunku do zasady równości kobiet i mężczyzn tylko wtedy, kiedy sporządzi się szczegółowy opis i uzasadnienie dlaczego projekt nie jest w stanie zrealizować jakichkolwiek działań w zakresie zgodności z tą zasadą.
Podsumowując, można stwierdzić, że choć zasada równości jest w oczywisty sposób powiązana choćby ze stosowaniem przepisów Kodeksu Pracy, to zarazem wymaga specyficznego, powiązanego z projektem przeanalizowania i określenia popartego drobiazgową analizą.
Zapraszamy do zapoznania się z naszymi innymi usługami, takimi jak np.:
