Wokół Kredytu Ekologicznego FENG narosło już wiele publikacji. Jednak zdecydowana większość z nich powiela informacje z dokumentacji konkursowej. Tymczasem rzeczywistość projektowa i konsultacje z instytucjami finansującymi pozwalają wypracować konkretne interpretacje, które rzucają nowe światło na praktyczne stosowanie programu. Poniżej dzielimy się najbardziej istotnymi i mniej oczywistymi kwestiami, z którymi spotykają się wnioskodawcy i doradcy.
1. Termomodernizacja jako warunek wstępny. Ale czy zawsze?
Zgodnie z zasadami Kredytu Ekologicznego termomodernizacja budynku jest działaniem obligatoryjnym. Wyjątek? Tylko wtedy, gdy z Dokumentu audytu jednoznacznie wynika brak zasadności prowadzenia prac termomodernizacyjnych np. jeżeli budynek jest w miarę młody lub przeszedł już termomodernizację. Ale również kiedy np. weryfikowane w audycie rozwiązania są nieekonomiczne np. zbyt długi czas zwrotu. W takiej
sytuacji brak rekomendacji, a inwestycja może ograniczyć się do innych działań, jak np. wymiana maszyn czy montaż instalacji OZE, pod warunkiem osiągnięcia wymaganej oszczędności energii pierwotnej min. 30%.
2. Kluczowy wymóg: oszczędność energii pierwotnej
Aby projekt kwalifikował się do wsparcia, musi skutkować redukcją zużycia energii pierwotnej o co najmniej 30% w stosunku do stanu wyjściowego. Co istotne, nie trzeba tego wykazywać osobno dla każdego zakresu inwestycji (np. termomodernizacja i wymiana maszyn). Wymóg 30% oszczędności musi zostać spełniony łącznie dla całego projektu
3. Zakres audytu i zagrożenia z tym związane
Wszystkie działania wskazane w Dokumentach audytu (zarówno energetycznym, jak i efektywności energetycznej) muszą zostać zrealizowane. Oznacza to pewne zagrożenia np. rekomendacja wymiany starego kotła gazowego na nowy kocioł gazowy, pomimo zasadnej efektywności energetycznej, wyeliminuje projekt z konkursu. Projekt (a nie wyłącznie wydatki kwalifikowalne) nie mogą dotyczyć spalania paliw kopalnych.
4. Oszczędność 30% nie może być osiągana z udziałem kosztów niekwalifikowalnych
Nie jest dopuszczalne, by oszczędność 30% była osiągana z udziałem kosztów niekwalifikowalnych. Oczekuje się, że oszczędności będą wynikać z części kwalifikowalnej projektu.
5. OZE i magazyny energii – techniczne i formalne zawiłości
Instalacje OZE muszą być proporcjonalne do zużycia energii i służyć zaspokajaniu własnych potrzeb firmy (co najmniej 80%). Produkcja energii na sprzedaż nie jest kwalifikowalna.
Magazyn energii? Może być objęty wsparciem tylko wtedy, gdy co najmniej 75% jego rocznego zużycia pochodzi z instalacji OZE bezpośrednio z nią połączonej. Nie chodzi o relację pojemności magazynu wynoszącą co najmniej 75% OZE, ale o rzeczywisty przepływ energii do magazynu. Zatem należy to interpretować tak, że magazyn ma przede wszystkim magazynować energię pochodzącą z instalacji OZE podpiętej bezpośrednio do tego magazynu, a nie energię pobraną z sieci.
5 ½. OZE może zwiększać obligatoryjny obszar projektu
Co do zasady, jeżeli chcemy wymienić maszynę, to obligatoryjnie audytem i działaniami termomodernizacyjnymi musimy objąć budynek, w którym jest zlokalizowana.
Ujęcie OZE w ramach projektu powoduje większe implikacje co do obligatoryjnego zakresu projektu. O ile co do zasady możliwe jest objęcie projektem np. jednego z kilku budynków znajdujących się na działce, to jeśli w ramach projektu planuje się również OZE, instalacja np. PV powinna zasilać konkretny budynek i nie wpływać na inne obiekty. Po stronie Wnioskodawcy jest zapewnienie takich rozwiązań technicznych aby to zagwarantować. Jeżeli nie ma takiej możliwości, to wtedy wszystkie budynki na działce muszą być objęte audytem oraz termomodernizacją (jeśli jest rekomendowana w audycie).
6. Lokalizacja i rozdzielenie działek
Wniosek może dotyczyć wyłącznie jednej, spójnej lokalizacji. Jeśli działki są rozdzielone np. drogą publiczną – inwestycja nie może zostać objęta jednym wnioskiem.
Projekt może natomiast dotyczyć jednego z kilku budynków stojących na tej samej działce, pod warunkiem, że w innych budynkach nie są podejmowane żadne działania projektowe (patrz pkt 5 ½ powyżej). W przypadku inwestycji dotyczącej tylko jednego budynku (np. produkcyjnego) zlokalizowanego na tej samej działce co budynek magazynowy, jest to poprawne pod warunkiem, że żadne działania projektu nie dotyczą budynku magazynowego.
7. Zakup w ramach projektu i zapytania ofertowe
Dla zakupów o wartości powyżej 50 000 zł netto wymagane będzie zapytanie ofertowe w Bazie Konkurencyjności. Obowiązek ten dotyczy etapu realizacji projektu.
8. Rejonizacja wsparcia: czy ma znaczenie?
Żaden obszar kraju nie jest wyłączony z dofinansowania. Jedynie jeśli projekt zawiera inwestycję w maszyny, która ma cechy inwestycji początkowej, co uprawnia Wnioskodawcę do skorzystania z Regionalnej Pomocy Inwestycyjnej (RPI) i zastosowania% dofinansowania wg mapy pomocy regionalnej. Oznacza to pewne ograniczenia poziomu wsparcia dla województw: mazowieckiego stołecznego, wielkopolskiego i dolnośląskiego. Nie ma natomiast to znaczenia w przypadku pozostałych form pomocy np. na termomodernizację budynków, która jest taka sama na każdym obszarze.
9. Oszczędność energii co najmniej 30% – nie na sztukę
Nie ma możliwości wykazywania oszczędności energii w przeliczeniu na jednostkę produkcji (np. MWh/szt.). Oszczędności muszą być wykazywane w wartości bezwzględnej, tj. w MWh rocznie.
10. Realizacja projektu w wynajętym budynku
W ostatnim naborze pojawiła się możliwość realizacji projektu w wynajętym budynku. Jeśli prace dotyczą nieruchomości (budynku), pomoc może zostać przyznana właścicielowi budynku albo najemcy. Kluczowym czynnikiem, kto może skorzystać ze wsparcia jest to, po czyjej stronie będzie korzyści z realizacji projektu (w tym oszczędność energii). Jednocześnie trwałość projektu i osiągnięcie wskaźników leży w całości po stronie Wnioskodawcy.
Jeśli prace dotyczą modernizacji nieruchomości lub środka trwałego innego niż nieruchomość, Wnioskodawca musi być właścicielem tych środków trwałych, których dotyczy inwestycja.
11. A jeżeli budynek został niedawno zakupiony i wymaga inwestycji do rozpoczęcia działalności?
Rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej przed i po realizacji projektu musi być identyczny aby zachować miarodajne warunki porównania zużycia energii pierwotnej przed i po realizacji inwestycji. Kredyt ekologiczny nie jest przeznaczony na przygotowanie budynków do rozpoczęcia działalności. Dlatego remont/modernizacja zakupionego budynku, w którym nie prowadzono wcześniej działalności, nie kwalifikuje się do programu. Audyt musi opierać się na realnym porównaniu zużycia energii sprzed i po inwestycji.
13. Nie tylko Kredyt Ekologiczny realizujemy
Jeżeli planowane są inne projekty w przedsiębiorstwie lub zmiana zakresu działalności w obszarze realizacji projektu, wnioskodawca musi zadbać o to, aby w okresie trwałości możliwe było wykazanie efektów projektu i wskaźników zgodnych z założeniami projektu i audytu oraz ich porównywalność. Oznacza to konieczność np. dodatkowego opomiarowania innych elementów/inwestycji, które mogą mieć wpływ na efekty projektu.
14. Ocena projektu: tylko punkty
Jedynym kryterium wyboru projektów jest punktacja rankingowa oparta o efektywność kosztową oszczędności energii pierwotnej. W poprzednich naborach nie było ono aż tak istotne, jednak orientacyjna kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach najbliższego konkursu (w zł) na chwilę obecną jest mniejsza (95 mln zł), przez co znaczenie większe niż w poprzednich naborach będzie miało kryterium punktowe.
Na zakończenie warto przypomnieć warunki konieczne, które musi spełnić przedsiębiorca, aby ubiegać się o kredyt ekologiczny. Po pierwsze, musi mieć on zdolność kredytową, projekt o wartości co najmniej 2 mln zł, przewidywaną oszczędność energii pierwotnej co najmniej 30% w obszarze projektu.
Jeśli przygotowujesz się do złożenia wniosku w ramach Kredytu Ekologicznego w bieżącym naborze (24.10.2025 – 08.01.2026), nie warto opierać się wyłącznie na dokumentacji. Interpretacje, jakie zapadają na linii wnioskodawca-BGK-bank komercyjny, pokazują, że wiele niuansów decyduje o sukcesie projektu. Chcesz zminimalizować ryzyko? Skontaktuj się z doradcą, który zna te zasady z praktyki.
