Prace badawczo – rozwojowe (B+R) mają na celu stworzenie innowacyjnego produktu, innowacyjnej usługi lub innowacyjnego procesu technologicznego.
Osiągnięcie innowacji to przejście od fazy koncepcji przez badania przemysłowe, prace rozwojowe, aż po ostatni poziom gotowości technologicznej, czyli możliwość wprowadzenia rozwiązania na rynek - uzyskanie technologii gotowej do wdrożenia. Jeżeli produkt ma podlegać wdrożeniu, prace B+R muszą uzasadniać i dokumentować gotowość produktu do wdrożenia na rynek.
Prace B+R zgodnie z definicją to praca twórcza podejmowana w sposób metodyczny, która ma przyczynić się do zwiększenia zasobów wiedzy oraz tworzenia nowych zastosowań dla istniejącej wiedzy. Musi być ona ukierunkowana na nowe odkrycia, opierać się na oryginalnych, nieoczywistych koncepcjach i hipotezach. Ponadto działalność B+R powinna być nieprzewidywalna (co do ostatecznego wyniku oraz kosztu), czyli obarczona ryzykiem badawczym, prowadzona w sposób zaplanowany (z określonym celem projektu B+R, czyli końcowym rezultatem projektu B+R oraz źródłem lub źródłami finansowania), a także możliwa do przeniesienia lub odtworzenia1.
Prace B+R powinny obejmować dążenie do końcowego rezultatu: produktu, usługi, procesu poprzez osiąganie kolejnych etapów: poziomów gotowości technologicznej w ramach przyjętej powszechnie na świecie skali TRL (Technology Readiness Level - poziomy gotowości technologicznej w niektórych programach określane jako PGT). Osiągnięcie poszczególnych poziomów na skali TRL należy dokumentować w trakcie realizacji procesu B+R.
Poziomy Gotowości Technologii (Technology Readiness Level)1
Poziom I: Zaobserwowano i opisano podstawowe zasady danego zjawiska – najniższy poziom gotowości technologii oznaczający rozpoczęcie badań naukowych w celu wykorzystania ich wyników w przyszłych zastosowaniach. Zalicza się do nich między innymi badania naukowe nad podstawowymi właściwościami technologii.
Poziom II: Określono koncepcję technologii lub jej przyszłe zastosowanie. Oznacza to rozpoczęcie procesu poszukiwania potencjalnego zastosowania technologii. Od momentu zaobserwowania podstawowych zasad opisujących nową technologię można postulować praktyczne jej zastosowanie, które jest oparte na przewidywaniach. Nie istnieje jeszcze żaden dowód lub szczegółowa analiza potwierdzająca przyjęte założenia.
Poziom III: Potwierdzono analitycznie i eksperymentalnie krytyczne funkcje lub koncepcje technologii. Oznacza to przeprowadzenie badań analitycznych i laboratoryjnych, mających na celu potwierdzenie przewidywań badań naukowych wybranych elementów technologii. Zalicza się do nich komponenty, które nie są jeszcze zintegrowane w całość lub też nie są reprezentatywne dla całej technologii.
Poziom IV: Zweryfikowano komponenty technologii lub podstawowe jej podsystemy w warunkach laboratoryjnych. Proces ten oznacza, że podstawowe komponenty technologii zostały zintegrowane. Zalicza się do nich zintegrowane „ad hoc” modele w laboratorium. Uzyskano ogólne odwzorowanie docelowego systemu w warunkach laboratoryjnych.
Poziom V: Zweryfikowano komponenty lub podstawowe podsystemy technologii w środowisku zbliżonym do rzeczywistego. Podstawowe komponenty technologii są zintegrowane z rzeczywistymi elementami wspomagającymi. Technologia może być przetestowana w symulowanych warunkach operacyjnych.
Poziom VI: Dokonano demonstracji prototypu lub modelu systemu albo podsystemu technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Oznacza to, że przebadano reprezentatywny model lub prototyp systemu, który jest znacznie bardziej zaawansowany od badanego na poziomie V, w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Do badań na tym poziomie zalicza się badania prototypu w warunkach laboratoryjnych odwzorowujących z dużą wiernością warunki rzeczywiste lub w symulowanych warunkach operacyjnych.
Poziom VII: Dokonano demonstracji prototypu technologii w warunkach operacyjnych. Prototyp jest już prawie na poziomie systemu operacyjnego. Poziom ten reprezentuje znaczący postęp w odniesieniu do poziomu VI i wymaga zademonstrowania, że rozwijana technologia jest możliwa do zastosowania w warunkach operacyjnych. Do badań na tym poziomie zalicza się badania prototypów na tzw. platformach badawczych.
Poziom VIII: Zakończono badania i demonstrację ostatecznej formy technologii. Oznacza to, że potwierdzono, że docelowy poziom technologii został osiągnięty i technologia może być zastosowana w przewidywanych dla niej warunkach. Praktycznie poziom ten reprezentuje koniec demonstracji. Przykłady obejmują badania i ocenę systemów w celu potwierdzenia spełnienia założeń projektowych, włączając w to założenia odnoszące się do zabezpieczenia logistycznego i szkolenia.
Poziom IX: Sprawdzenie technologii w warunkach rzeczywistych odniosło zamierzony efekt. Wskazuje to, że demonstrowana technologia jest już w ostatecznej formie i może zostać zaimplementowana w docelowym systemie. Między innymi dotyczy to wykorzystania opracowanych systemów w warunkach rzeczywistych.
Prace realizowane pomiędzy TRL 2 ÷ TRL 6 stanowią badania przemysłowe. Zgodnie z art. 2 pkt 85 rozporządzenia KE nr 651/2014 „badania przemysłowe” oznaczają badania planowane lub badania krytyczne mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności celem opracowania nowych produktów, procesów lub usług, lub też wprowadzenia znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów lub usług. Uwzględniają one tworzenie elementów składowych systemów złożonych i mogą obejmować budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub środowisku interfejsu symulującego istniejące systemy, a także linii pilotażowych, kiedy są one konieczne do badań przemysłowych, a zwłaszcza uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych. Prace realizowane pomiędzy TRL 7 ÷ TRL 9 natomiast określa się eksperymentalnymi pracami rozwojowymi. Zgodnie z art. 2 pkt 86 rozporządzenia KE nr 651/2014 „eksperymentalne prace rozwojowe” oznaczają zdobywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i biznesu oraz innej stosownej wiedzy i umiejętności w celu opracowywania nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług. Mogą one także obejmować na przykład czynności mające na celu pojęciowe definiowanie, planowanie oraz dokumentowanie nowych produktów, procesów i usług.
Eksperymentalne prace rozwojowe mogą obejmować opracowanie prototypów, demonstracje, opracowanie projektów pilotażowych, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt zasadniczo nie jest jeszcze określony. Mogą obejmować opracowanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku, gdy prototyp lub projekt pilotażowy z konieczności jest produktem końcowym dowykorzystania do celów komercyjnych, a jego produkcja jest zbyt kosztowna, aby służył on jedynie do demonstracji i walidacji. Eksperymentalne prace rozwojowe nie obejmują rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do istniejących produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, usług oraz innych operacji w toku, nawet jeśli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Realizowane prace B+R powinny być wykonane w oparciu o przejrzystą i udokumentowaną metodologię (w miarę możliwości badania należy przeprowadzić zgodnie z obowiązującymi standardami i normami). Badania powinny zapewniać osiąganie mierzalnych parametrów możliwych do porównania z innymi rozwiązaniami oraz określających kolejne postępy rozwoju w ramach TRL (kolejne ulepszenia, funkcjonalności etc. rozwijane względem wyjściowego stanu wiedzy i względem poprzednich poziomów gotowości technologicznej. Podczas testów należy udokumentować ich przebieg i wyniki.
Plan badań należy ułożyć adekwatnie do koncepcji i początkowego poziomu gotowości technologicznej. Należy wyznaczyć parametry, które będą weryfikowane na etapie rozwoju produktu oraz określić wartości bazowe, względem których będą porównywane osiągnięte wyniki. Określenie wartości bazowej pozwala na udokumentowanie zalet opracowywanego rozwiązania i przedstawia innowacyjność koncepcji (produktu) na tle rynkowej konkurencji.
W przypadku projektu polegającego na wdrożeniu wyników prac badawczo rozwojowych zazwyczaj wymagane jest, aby przeprowadzone prace badawczo-rozwojowe:
były bezpośrednio powiązane i kluczowe dla opracowania/udoskonalenia procesu technologicznego, produktu (wyrobu lub usługi), którego dotyczy projekt oraz
zakończone i odebrane.
Ponadto, w przypadku prac badawczo-rozwojowych zakupionych lub zleconych muszą być opłacone, jeżeli od opłaty uzależnione jest dysponowanie przez wnioskodawcę wynikami prac badawczo-rozwojowych.
Poziom I: Zaobserwowano i opisano podstawowe zasady danego zjawiska – najniższy poziom gotowości technologii oznaczający rozpoczęcie badań naukowych w celu wykorzystania ich wyników w przyszłych zastosowaniach. Zalicza się do nich między innymi badania naukowe nad podstawowymi właściwościami technologii. 
